چرا ایمیل‌های من اسپم می‌شوند؟ رفع مشکل با تنظیم SPF و DKIM
توضیحات متا: با بررسی رکوردهای SPF، DKIM و DMARC و اصلاح تنظیمات دامنه، علت اسپم شدن ایمیل‌ها را پیدا و پیام‌های خود را به صندوق اصلی مخاطب برسانید.
کلمات کلیدی: اسپم شدن ایمیل، چرا ایمیل‌ها به اسپم می‌روند، رفع مشکل اسپم شدن ایمیل، تنظیم رکورد SPF، احراز هویت DKIM و DMARC، جلوگیری از اسپم شدن ایمیل در جیمیل
مقدمه
آیا برای شما هم پیش آمده است که یک ایمیل مهم برای مشتری یا همکار خود ارسال کنید، اما پیام به‌جای نمایش در صندوق ورودی (Inbox)، وارد پوشه اسپم (Spam) یا هرزنامه شود؟
اسپم شدن ایمیل یکی از مشکلات رایج برای صاحبان سایت‌ها، کسب‌وکارهای اینترنتی و افرادی است که از ایمیل اختصاصی دامنه خود استفاده می‌کنند. این مشکل می‌تواند باعث شود ایمیل‌های مهم مانند فاکتورها، پیام‌های پشتیبانی، اطلاع‌رسانی‌ها و ایمیل‌های تراکنشی به دست مخاطب نرسند یا در پوشه Spam قرار بگیرند.
اما چرا ایمیل‌ها به اسپم می‌روند؟
یکی از مهم‌ترین دلایل، ناقص یا نادرست بودن احراز هویت دامنه است. رکوردهای SPF، DKIM و DMARC به سرویس‌های دریافت ایمیل کمک می‌کنند تا هویت فرستنده را بررسی کنند.
در این مقاله بررسی می‌کنیم که چرا ایمیل‌ها اسپم می‌شوند، رکورد SPF چیست، DKIM و DMARC چه کاربردی دارند و برای رفع مشکل اسپم شدن ایمیل چه اقداماتی باید انجام دهید.
چرا ایمیل‌ها به اسپم می‌روند؟
اسپم شدن ایمیل همیشه به یک دلیل مشخص اتفاق نمی‌افتد. سرویس‌هایی مانند Gmail، Outlook و سایر ارائه‌دهندگان ایمیل، مجموعه‌ای از عوامل را برای ارزیابی اعتبار یک پیام در نظر می‌گیرند.
مهم‌ترین دلایل عبارت‌اند از:
۱. تنظیم نبودن رکورد SPF
رکورد SPF مشخص می‌کند چه سرورهایی اجازه دارند از طرف دامنه شما ایمیل ارسال کنند.
اگر سرور ارسال‌کننده در SPF مجاز نباشد، احراز هویت پیام ممکن است با شکست مواجه شود و این موضوع می‌تواند روی تحویل ایمیل تأثیر بگذارد.
۲. فعال نبودن DKIM
DKIM یک امضای دیجیتال به ایمیل اضافه می‌کند و به سرور دریافت‌کننده اجازه می‌دهد اصالت پیام را بررسی کند.
اگر DKIM وجود نداشته باشد یا اعتبارسنجی آن با شکست مواجه شود، یکی از لایه‌های مهم احراز هویت ایمیل از دست می‌رود.
۳. تنظیم نبودن DMARC
DMARC برای مدیریت نتایج SPF و DKIM و بررسی هم‌ترازی دامنه‌ها استفاده می‌شود.
این رکورد همچنین به مالک دامنه اجازه می‌دهد سیاست موردنظر خود را برای پیام‌هایی که احراز هویت مناسبی ندارند مشخص کند.
۴. قرار گرفتن IP در بلک‌لیست
گاهی مشکل از تنظیمات دامنه نیست و IP سرور ارسال‌کننده سابقه نامناسبی دارد.
اگر IP سرور در فهرست‌های مسدودسازی ایمیل قرار گرفته باشد، احتمال دارد ایمیل‌ها با مشکلات تحویل مواجه شوند.
برای بررسی این موضوع می‌توانید از ابزار بررسی بلک‌لیست IP در WhoDNS استفاده کنید.
۵. ارسال حجم زیادی ایمیل
ارسال تعداد بسیار زیادی ایمیل در مدت کوتاه، مخصوصاً از یک IP یا دامنه جدید، می‌تواند باعث ایجاد محدودیت یا کاهش اعتماد سرویس‌های دریافت‌کننده شود.
۶. محتوای نامناسب ایمیل
لینک‌های مشکوک، فایل‌های ناشناس، موضوعات گمراه‌کننده و محتوای تبلیغاتی نامناسب نیز می‌توانند در ارزیابی ایمیل مؤثر باشند.
۷. شکایت کاربران
اگر تعداد زیادی از گیرندگان، ایمیل‌های شما را به‌عنوان Spam گزارش کنند، اعتبار ارسال‌کننده می‌تواند کاهش پیدا کند.
۸. عدم تطابق دامنه‌ها
اگر دامنه موجود در آدرس From با دامنه‌ای که در SPF یا DKIM احراز هویت شده مطابقت مناسبی نداشته باشد، ممکن است DMARC با شکست مواجه شود.
رکورد SPF چیست؟
SPF مخفف Sender Policy Framework است.
SPF یک رکورد TXT در DNS دامنه است که مشخص می‌کند چه سرورها و سرویس‌هایی اجازه ارسال ایمیل با استفاده از دامنه شما را دارند.
برای مثال، یک SPF ساده می‌تواند به شکل زیر باشد:
v=spf1 ip4:192.0.2.10 -all
در این مثال:
-
v=spf1نسخه SPF را مشخص می‌کند. -
ip4:192.0.2.10سرور مجاز ارسال را مشخص می‌کند. -
-allاعلام می‌کند سایر سرورها مجاز به ارسال نیستند.
البته IP بالا فقط یک نمونه است و نباید بدون بررسی زیرساخت خود از آن استفاده کنید.
اگر می‌خواهید وضعیت رکوردهای ایمیل یک دامنه را بررسی کنید، می‌توانید از ابزار بررسی رکوردهای ایمیل WhoDNS استفاده کنید.
آموزش تنظیم رکورد SPF
برای تنظیم SPF ابتدا باید مشخص کنید ایمیل‌های دامنه شما از چه سرویس‌ها و سرورهایی ارسال می‌شوند.
برای مثال ممکن است ایمیل‌ها از موارد زیر ارسال شوند:
-
سرور هاست
-
سرور اختصاصی ایمیل
-
سرویس ارسال خبرنامه
-
CRM
-
سرویس ایمیل تراکنشی
تمام منابع مجاز باید در طراحی SPF در نظر گرفته شوند.
نکته مهم درباره SPF
برای یک دامنه نباید چند رکورد SPF مستقل منتشر کنید.
برای مثال داشتن دو رکورد زیر به‌صورت جداگانه روش صحیحی نیست:
v=spf1 ip4:192.0.2.10 -all
و:
v=spf1 include:example.net -all
اگر چند سرویس ایمیل دارید، اطلاعات موردنیاز باید در یک سیاست SPF معتبر ترکیب شود.
همچنین SPF دارای محدودیت در تعداد DNS Lookupها است؛ بنابراین استفاده بیش‌ازحد از include می‌تواند باعث شکست بررسی SPF شود.
DKIM چیست؟
DKIM مخفف DomainKeys Identified Mail است.
DKIM با استفاده از رمزنگاری و کلیدهای عمومی و خصوصی، یک امضای دیجیتال به پیام اضافه می‌کند.
در این ساختار:
-
سرور ارسال‌کننده کلید خصوصی را در اختیار دارد.
-
کلید عمومی در DNS منتشر می‌شود.
-
سرویس دریافت‌کننده کلید عمومی را از DNS دریافت می‌کند.
-
امضای پیام را بررسی می‌کند.
رکورد DKIM معمولاً در آدرسی شبیه زیر قرار می‌گیرد:
selector._domainkey.example.com
و مقدار آن معمولاً شامل کلید عمومی است:
v=DKIM1; k=rsa; p=PUBLIC_KEY
مقدار بالا نمونه آموزشی است و کلید واقعی باید توسط سرویس ایمیل شما ایجاد شود.
برای بررسی رکوردهای مرتبط با ایمیل دامنه می‌توانید از ابزار Mail Records در WhoDNS استفاده کنید.
احراز هویت DKIM در هاست و cPanel
اگر از cPanel استفاده می‌کنید، معمولاً می‌توانید وضعیت احراز هویت ایمیل را از بخش Email Deliverability بررسی کنید.
در این بخش، cPanel رکوردهای موردنیاز مانند SPF و DKIM را نمایش می‌دهد.
اگر DNS دامنه روی سرویس دیگری مدیریت می‌شود، مانند یک DNS Provider مستقل، ممکن است لازم باشد رکوردهای ارائه‌شده توسط cPanel را به‌صورت دستی در DNS مقصد ایجاد کنید.
پس از ایجاد رکوردها، بهتر است نتیجه را با یک ایمیل واقعی آزمایش کنید.
DMARC چیست؟
DMARC مخفف Domain-based Message Authentication, Reporting and Conformance است.
DMARC روی SPF و DKIM کار می‌کند و به مالک دامنه اجازه می‌دهد مشخص کند در صورت شکست احراز هویت چه سیاستی اعمال شود.
رکورد DMARC در مسیر زیر قرار می‌گیرد:
_dmarc.example.com
یک نمونه رکورد ساده:
v=DMARC1; p=none; rua=mailto:dmarc@example.com
در این نمونه:
-
v=DMARC1نسخه DMARC است. -
p=noneسیاست پایش را مشخص می‌کند. -
ruaآدرس دریافت گزارش‌های DMARC است.
تفاوت SPF، DKIM و DMARC چیست؟
اگر بخواهیم این سه فناوری را ساده کنیم، می‌توان گفت:
| فناوری | وظیفه |
|---|---|
| SPF | مشخص می‌کند چه سرورهایی اجازه ارسال ایمیل دارند |
| DKIM | اصالت و امضای دیجیتال پیام را بررسی می‌کند |
| DMARC | سیاست احراز هویت و هم‌ترازی دامنه‌ها را مدیریت می‌کند |
بنابراین بهتر است این سه فناوری را به‌عنوان بخش‌های مکمل یک سیستم احراز هویت ایمیل در نظر بگیریم.
چگونه بفهمیم SPF و DKIM درست کار می‌کنند؟
وجود رکورد در DNS به‌تنهایی کافی نیست.
ممکن است SPF در DNS وجود داشته باشد اما سرور واقعی ارسال‌کننده در آن تعریف نشده باشد. همچنین ممکن است DKIM در DNS ایجاد شده باشد، اما سرور ایمیل اصلاً پیام‌ها را با همان selector امضا نکند.
به همین دلیل باید یک ایمیل واقعی ارسال و نتیجه احراز هویت آن بررسی شود.
بررسی هدر ایمیل در Gmail
یکی از بهترین روش‌ها برای بررسی وضعیت احراز هویت، مشاهده هدر کامل ایمیل است.
برای این کار:
-
یک ایمیل از دامنه خود به Gmail ارسال کنید.
-
ایمیل را باز کنید.
-
روی منوی سه‌نقطه کلیک کنید.
-
گزینه Show original یا «نمایش نسخه اصلی» را انتخاب کنید.
-
نتیجه SPF، DKIM و DMARC را بررسی کنید.
برای تحلیل هدر ایمیل نیز می‌توانید از ابزار بررسی هدر ایمیل WhoDNS استفاده کنید.
در حالت مطلوب، نتایجی مشابه موارد زیر مشاهده می‌شود:
SPF: PASS DKIM: PASS DMARC: PASS
این نتایج نشان می‌دهند بررسی‌های احراز هویت برای همان پیام موفق بوده‌اند.
البته حتی PASS بودن هر سه مورد نیز به معنی تضمین ورود پیام به Inbox نیست؛ زیرا سرویس‌های ایمیل عوامل دیگری را نیز بررسی می‌کنند.
جلوگیری از اسپم شدن ایمیل در جیمیل
اگر هدف شما جلوگیری از اسپم شدن ایمیل در جیمیل است، فقط روی SPF تمرکز نکنید.
موارد زیر را بررسی کنید:
SPF، DKIM و DMARC را تنظیم کنید
احراز هویت صحیح دامنه یکی از پایه‌های مهم تحویل‌پذیری ایمیل است.
اعتبار IP را بررسی کنید
اگر IP سرور سابقه ارسال اسپم داشته باشد، ممکن است ایمیل‌ها با مشکلات بیشتری مواجه شوند.
برای این کار می‌توانید از ابزار RBL و بررسی بلک‌لیست WhoDNS استفاده کنید.
فهرست گیرندگان را مدیریت کنید
از ارسال ایمیل به آدرس‌های نامعتبر یا کاربرانی که تمایلی به دریافت پیام ندارند خودداری کنید.
نرخ ارسال را کنترل کنید
ارسال ناگهانی حجم زیادی از ایمیل می‌تواند باعث ایجاد محدودیت شود.
محتوای ایمیل را بررسی کنید
موضوع پیام باید با محتوای واقعی آن مطابقت داشته باشد و از لینک‌ها یا فایل‌های مشکوک استفاده نشود.
امکان لغو اشتراک را فراهم کنید
برای ایمیل‌های تبلیغاتی و خبرنامه‌ها، امکان لغو اشتراک ساده و واضح در نظر بگیرید.
بعد از تغییر SPF، DKIM و DMARC چه کنیم؟
تغییرات DNS ممکن است بلافاصله در تمام نقاط اینترنت قابل مشاهده نباشند.
به همین دلیل اگر رکوردی را تغییر داده‌اید، بهتر است وضعیت انتشار آن را نیز بررسی کنید.
برای این کار می‌توانید از ابزار بررسی انتشار DNS در WhoDNS استفاده کنید.
همچنین برای بررسی مستقیم رکوردهای DNS دامنه می‌توانید از ابزار DNS WhoDNS کمک بگیرید.
چک‌لیست رفع مشکل اسپم شدن ایمیل
اگر ایمیل‌های شما مرتباً وارد Spam می‌شوند، این موارد را بررسی کنید:
-
IP واقعی سرور ارسال‌کننده مشخص شده است.
-
رکورد SPF وجود دارد.
-
فقط یک رکورد SPF معتبر برای دامنه وجود دارد.
-
تمام سرویس‌های مجاز ارسال در SPF تعریف شده‌اند.
-
DKIM روی سرور ایمیل فعال است.
-
selector مربوط به DKIM صحیح است.
-
کلید عمومی DKIM در DNS وجود دارد.
-
رکورد DMARC ایجاد شده است.
-
هم‌ترازی دامنه‌ها در DMARC بررسی شده است.
-
IP ارسال‌کننده در بلک‌لیست‌ها بررسی شده است.
-
هدر واقعی ایمیل بررسی شده است.
-
خطاهای SMTP بررسی شده‌اند.
-
حجم ارسال ایمیل کنترل می‌شود.
-
فهرست گیرندگان به‌روز است.
-
محتوای ایمیل بررسی شده است.
برای یک بررسی اولیه، می‌توانید ابتدا رکوردهای ایمیل دامنه را با ابزار Mail Records بررسی کنید، سپس هدر یک ایمیل واقعی را با ابزار Email Header تحلیل کنید و در نهایت وضعیت IP ارسال‌کننده را در RBL بررسی کنید.
سوالات متداول
چرا ایمیل‌های من به اسپم می‌روند، با اینکه SPF تنظیم شده است؟
SPF فقط یکی از سازوکارهای احراز هویت ایمیل است. ممکن است DKIM یا DMARC به‌درستی تنظیم نشده باشد یا مشکل از اعتبار IP، محتوای پیام، سابقه ارسال یا رفتار گیرندگان باشد.
آیا تنظیم SPF و DKIM مشکل اسپم شدن ایمیل را به‌طور کامل حل می‌کند؟
خیر. تنظیم صحیح SPF و DKIM احتمال موفقیت احراز هویت را افزایش می‌دهد، اما ورود ایمیل به Inbox به عوامل مختلفی بستگی دارد و هیچ رکورد DNS به‌تنهایی تضمین‌کننده آن نیست.
آیا DMARC هم باید تنظیم شود؟
برای مدیریت بهتر احراز هویت و سیاست دامنه، استفاده از DMARC توصیه می‌شود. بهتر است سیاست DMARC پس از شناسایی تمام منابع قانونی ارسال و بررسی نتایج SPF و DKIM تنظیم شود.
چگونه بفهمیم IP سرور ایمیل در بلک‌لیست قرار دارد؟
می‌توانید IP سرور ارسال‌کننده را در سرویس‌های بررسی RBL جست‌وجو کنید. ابزار RBL WhoDNS برای بررسی این موضوع در نظر گرفته شده است.
چگونه رکورد SPF و DKIM را بررسی کنیم؟
برای مشاهده و بررسی رکوردهای مرتبط با ایمیل دامنه می‌توانید از ابزار Mail Records در WhoDNS استفاده کنید.
آیا SPF به‌تنهایی برای جلوگیری از اسپم شدن کافی است؟
خیر. SPF تنها یکی از بخش‌های احراز هویت ایمیل است. DKIM، DMARC، اعتبار دامنه و IP، کیفیت محتوا و نحوه ارسال نیز اهمیت دارند.
جمع‌بندی
اسپم شدن ایمیل می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد و همیشه ناشی از یک اشتباه ساده در DNS نیست. تنظیم صحیح SPF، فعال بودن DKIM و استفاده صحیح از DMARC، پایه مهمی برای احراز هویت ایمیل و افزایش قابلیت اعتماد دامنه محسوب می‌شوند.
اگر با مشکل تحویل ایمیل مواجه هستید، بهتر است عیب‌یابی را مرحله‌به‌مرحله انجام دهید: ابتدا رکوردهای SPF، DKIM و DMARC را بررسی کنید، سپس هدر یک ایمیل واقعی را مشاهده کنید و در نهایت اعتبار IP ارسال‌کننده و وضعیت آن در بلک‌لیست‌ها را بررسی کنید.
برای بررسی این موارد می‌توانید از مجموعه ابزارهای WhoDNS استفاده کنید؛ از بررسی رکوردهای ایمیل و تحلیل هدر ایمیل گرفته تا بررسی DNS، بررسی انتشار DNS و بررسی بلک‌لیست IP.
با بررسی منظم وضعیت احراز هویت و رعایت اصول صحیح ارسال ایمیل، می‌توانید احتمال اسپم شدن پیام‌ها را کاهش داده و قابلیت تحویل ایمیل‌های دامنه خود را بهبود دهید.